حسين مير حيدر
504
معارف گياهى ( فارسى )
مجارى تنفسى مؤثر است . در چين Ch'in در مورد خواص آلكالوئيدهاى افدرا نظرات زير را ابراز مىدارد : 1 . دارويى است محرّك كه براى مغز و مراكز اعصاب در مقابل خستگى و نگرانىها ؛ 2 . دارويى است محرّك براى اعصاب كنترل و در اين مورد آثار آن هفت نوع است : الف ) در اثر كاهش قطر رگها و انقباض عروق فشار خون را بالا مىبرد . ب ) حركات رودهاى را آرام مىكند يا بعبارت بهتر عضلات رودهاى را آرام مىنمايد . پ ) انقباض برونش را آرام مىكند و آسم را رفع مىنمايد و بهبود مىبخشد . ت ) ترشح بزاق و مايعات معده را تحريك مىكند . ث ) حركات رحم را تسريع مىكند ( استوارت آن را براى رفع ناراحتىهاى پس از زايمان تجويز مىكند . ) ج ) مردمك چشم را باز مىكند ( با استعمال موضعى در چشم ) . چ ) قى و استفراغ را تسكين مىدهد . ساير خواص آنكه هريك در يك يا چند مدرك پزشكى آمده است عبارت است از : تببر و معرّق است ، تورمهاى استسقايى را كاهش مىدهد [ پتلو ] . معالج روماتيسم است [ روا و كاريونه و كيمورا ] . و تسكيندهندهء سياهسرفه است . به علاوه براى تيفوئيد ، آسم ، استسقا نيز تجويز مىشود [ چونگ يائوچى ] . ريد معتقد است كه ضد سمّ مؤثرى براى مسموميتهاى ناشى از اسكوپولامين « 1 » است و به علت اين خاصيت افدرين است كه براى احتراز از مسموميتهاى اسكوپولامين معمولا اين دارو را با افدرين مخلوط و مصرف مىنمايند . توضيح : اسكوپولامين آلكالوئيدى است متبلور به فرمول خام C 17 H 21 - O 4 N . HCL . 2 H 2 O كه از برخى از گياهان خانوادهء بادنجان Solanaceae نظير بلّادون ، تاتوره درختى ، تاتورهء علفى ، ژوسكيام و . . . گرفته مىشود و با آن دارويى به نام اسكوپولامين هايدرو برومايد « 2 » مىسازند ، اين دارو كه مشابه هيوسين
--> ( 1 ) . Scopolamine ( 2 ) . Scopolamine hydrobromide